101 okeyde her el sonunda bütün oyunculara puan yazılır ve bu puanlar maç boyunca toplanır. Maç, masada seçilen el sayısı (Yeşil Okey'de 1, 3, 5 ya da 7 el) dolunca biter ve toplamı en düşük olan oyuncu kazanır. Yani 101 okeyde puan bir ceza gibidir: ne kadar az yazdırırsan o kadar iyidir. Bu yazıda puanın nasıl hesaplandığını, hangi durumların puanları ikiye katladığını ve masada en sık karşılaşılan örnekleri anlatıyoruz.
Temel kural: kim ne yazar?
Bir el, bir oyuncu son taşını atarak eli bitirdiğinde ya da deste tükendiğinde sona erer. El bittiğinde her oyuncu durumuna göre şu puanları yazar:
| Durum | Yazılan puan |
|---|---|
| Eli bitiren oyuncu | −101 |
| Açmış ama bitirememiş oyuncu | Elinde kalan taşların toplamı |
| Hiç açamamış oyuncu | +202 |
| Elinde okey kalan oyuncu | Okey için +101 (diğer taşlarına ek olarak) |
Elde kalan taşların değeri üzerlerindeki sayıdır: elinde siyah 3, mavi 8 ve sarı 12 kaldıysa 3 + 8 + 12 = 23 yazarsın. Bu yüzden el sonuna doğru büyük sayılı taşları elinde tutmak risklidir.
Puanları ikiye katlayan durumlar
Bazı bitişler o elin bütün puanlarını katlar. Bu katlama hem bitirenin ödülüne hem de diğerlerinin cezasına uygulanır:
- Okeyle bitiş (×2): Eli, son taş olarak okeyi atarak bitirirsen.
- Elden bitiş (×2): Turun başında henüz açmamışken aynı turda hem açıp hem bitirirsen. Bu, rakiplerine hiç işleme fırsatı vermeden eli kapattığın anlamına gelir.
- Çiftle açmak (×2): Çiftle açan oyuncunun yazdığı puan ikiye katlanır. Çiftle açıp eli bitirirsen ödülün de ikiye katlanır; çiftle açıp bitiremezsen elinde kalan taşların iki katını yazarsın.
Okeyle bitiş ve elden bitiş aynı anda olursa çarpanlar çarpılır: puanlar dört katına çıkar.
Örnek 1: normal bir el
| Oyuncu | Hesap | Puan |
|---|---|---|
| Ali | Bitirdi | −101 |
| Berk | 4 + 9 | 13 |
| Cem | 6 × 2 (çiftle açtı) | 12 |
| Deniz | Açamadı | 202 |
Örnek 2: okeyle bitiş
Aynı el, Ali bu kez son taş olarak okeyi atarak bitirseydi bütün puanlar ikiye katlanırdı: Ali −202, Berk 26, Cem 24, Deniz 404 yazardı. Okeyle bitişin bu kadar değerli olmasının nedeni budur; elinde okey varsa ve son taşa kadar saklayabiliyorsan, onu son taş olarak atmak masadaki herkesin puanını katlar.
Örnek 3: elden bitiş
Ali turun başında henüz açmamışken aynı turda hem açıp hem bitirseydi bu bir elden bitiş olurdu ve puanlar yine ikiye katlanırdı. Bu bitiş üstelik okeyle yapılsaydı çarpan 4 olurdu: Ali −404, açamayan Deniz ise 808 yazardı. Elden bitiş nadir olur ama gerçekleştiğinde maçın kaderini tek başına değiştirebilir.
El içinde yazılan cezalar
Bazı hatalar el bitmeden, anında puan yazdırır. Bu cezalar el sonu puanına eklenir:
- Eksik puanla ya da geçersiz perle açmaya kalkmak: +101
- Eli bitirmeden okey atmak: +101
- Masadaki bir pere işlenebilecek taşı atmak (işlek taş): +101
Bu cezaların her biri, açamamanın yarısı kadar puan demektir. Bir elde iki ceza yemek, hiç açamamakla aynı sonucu doğurur. O yüzden 101'de acele etmek yerine her taşı atmadan önce masaya bakmak gerekir.
Eşli 101'de puan
Eşli 101'de puanlar aynı şekilde hesaplanır ama iki önemli fark vardır: eli bitiren oyuncunun takım arkadaşı o el hiç ceza yazmaz (0 alır) ve maç sonunda kazananı takım toplamı belirler. Ayrıntılar Eşli okey rehberinde.
Puanı düşürmek için pratik ipuçları
- Büyük taşları erken elden çıkar. El sonuna doğru elinde 12 ve 13 kalması, 1 ve 2 kalmasından çok daha pahalıdır.
- Açamıyorsan zorlama. Hatalı açış +101 yazdırır; 202 yazmamak için açmaya çalışırken 303'e düşmek kolaydır.
- Okeyi son taş olarak düşün. Okeyi işlemek yerine son taş olarak atabileceksen puanlar ikiye katlanır.
- Çiftle açmayı hesaplı seç. Çiftle açmak kolaydır ama bitiremezsen yazdığın puan ikiye katlanır.
Daha fazla taktik için okey taktikleri yazımıza göz atabilirsin.