101 Okey Türkiye'de kahvehanelerin ve online masaların en sevilen okey türüdür. Klasik okeyden farkı, perlerini elinde bekletmek yerine masaya açman ve el boyunca masadaki bütün perlere taş ekleyebilmendir. Bu yüzden oyun daha hareketli geçer ve her taşın bir değeri vardır. Bu yazıda 101 okeyin kurallarını, Yeşil Okey'deki salon kurallarıyla aynı şekilde adım adım anlatıyoruz. Temel kuralları bilmiyorsan önce okey kuralları yazısına bakabilirsin.
Dağıtım: 21 ve 22 taş
101 okeyde her oyuncuya 21 taş dağıtılır; oyunu başlatan oyuncu 22 taş alır ve ilk turunda taş çekmeden bir taş atar. Taş sayısı fazla olduğu için perleri kurmak klasik okeye göre daha kolaydır ama ıstakayı düzenli tutmak da o kadar önemlidir. Göstergeyle okeyin belirlenmesi klasik okeyle aynıdır: göstergenin aynı renkte bir üstü okeydir.
Açmak: 101 puan ya da 5 çift
Perlerini masaya indirmeye açmak denir. İki yolla açabilirsin:
- Seriyle açmak: Aynı anda açtığın seri ve grupların taş değerleri toplamı en az 101 olmalıdır. Taşların değeri üzerindeki sayıdır; okey, yerini tuttuğu taşın değerini alır.
- Çiftle açmak: Elinde en az 5 çift varsa çiftle açabilirsin. Çift, aynı renk ve sayıdan iki taştır.
Aynı açışta seri ve çift karıştırılamaz: ya serilerle ya çiftlerle açarsın. Çiftle açan oyuncu el boyunca masaya yalnızca çift indirebilir. Seriyle açan oyuncu ise masada çiftle açmış biri varsa, her turda en fazla iki yeni çift indirebilir.
Dikkat: Eksik puanla ya da geçersiz bir perle açmaya kalkarsan açma gerçekleşmez, taşların ıstakana döner ve sana +101 ceza yazılır. Yeşil Okey'deki "Hepsini Aç" düğmesi yalnızca geçerli perleri açtığı için bu cezaya düşmezsin.
101'e özel per kuralları
101 okeyde seri kuralı klasik okeyden biraz daha katıdır: 12-13-1 serisi kurulamaz. 1, bir serinin yalnızca başında yer alabilir (1-2-3 gibi). Ters sıra (7-6-5) sorun değildir, aynı seri sayılır. Gruplar yine aynı sayıdan, farklı renklerden üç ya da dört taştır.
Okey, bir seride ya da grupta eksik taşın yerini tutar. Okeyin hangi değeri aldığı konumundan anlaşılır: bir serinin ortasındaysa eksik sayıyı, bir grupta eksik rengi temsil eder. Puan hesabında da bu değer kullanılır.
İşlemek: başkasının perine taş eklemek
Açtıktan sonra elindeki taşları masadaki perlere ekleyebilirsin; buna işlemek denir. Kendi perlerine olduğu gibi rakiplerin perlerine de işleyebilirsin. Örneğin masada mavi 5-6-7 serisi varsa elindeki mavi 4'ü serinin başına ya da mavi 8'i sonuna ekleyebilirsin. Üç taşlı bir gruba eksik rengi koyarak dördüncü taşı da işleyebilirsin.
İşleme, elindeki taş sayısını azalttığı için eli bitirmenin en hızlı yoludur. Çiftlere ise işleme yapılmaz. Henüz açmamış bir oyuncu işleme yapamaz; önce kendi açışını tamamlaması gerekir.
Masada okeyin kullanıldığı bir per varsa ve okeyin temsil ettiği gerçek taş sende ise, o taşı pere koyup okeyi alabilirsin. Bu, elinde yeni bir joker kazanmanın yoludur ve çoğu zaman en değerli hamledir. Yeşil Okey'in Hepsini İşle düğmesi önce masadaki okeyi almayı dener, sonra işlenebilen bütün taşları perlere ekler.
Yandan taş almak
Turunun başında desteden çekmek yerine solundaki oyuncunun son attığı taşı alabilirsin. 101 okeyde bunun önemli bir şartı vardır: yandan aldığın taşı aynı turda kullanmak zorundasın. Henüz açmadıysan bu, o taşla aynı turda açmak demektir. Kullanamayacaksan "Geri Bırak" ile taşı yerine koyar ve desteden çekersin. Yandan aldığın taşı doğrudan geri atamazsın.
Taş atmak ve cezalar
Her tur bir taş atarak biter. Atacağın taşı seçerken iki cezaya dikkat et:
- Okey atmak: Eli bitirmeden okey atarsan +101 ceza yazılır.
- İşlek taş atmak: Masadaki bir pere işlenebilecek bir taşı atarsan da +101 ceza yazılır. Bu taşı işlemen gerekirdi.
Bu iki kural, oyuncuları taşlarını boşa harcamak yerine masayı takip etmeye zorlar. Yeşil Okey'de işleme yardımı açıkken, işlenebilecek bir taşın varsa ilgili perin ucunda yeşil bir "+" işareti yanar.
Eli bitirmek
Elindeki son taşı attığında eli bitirirsin. Bunun için bütün taşlarını masaya açmış ya da işlemiş olman, en sonda da atacak tek bir taşın kalması gerekir; bütün taşları masaya koyup atacak taş bırakmadan bitiremezsin. Eli bitiren oyuncu puan tablosunda −101 alır, yani puanı düşer. 101 okeyde düşük puan iyidir. Deste biterse el kimse bitirmeden sona erer.
Puanların nasıl hesaplandığını, okeyle ya da elden bitirmenin neden puanları ikiye katladığını 101 okey puan hesaplama yazısında örneklerle anlattık.
101'in diğer türleri
101 kurallarının üzerine kurulan iki popüler tür daha vardır. Katlamalı 101'de her açan oyuncu, kendinden önce açanın puanını geçmek zorundadır. Eşli 101'de ise karşılıklı oturan iki oyuncu takım olur ve puanlar takımca toplanır. İkisi de temel 101 kurallarını bildikten sonra öğrenmesi çok kolay türlerdir.